Ontspanningstherapie

Ontspannen, of in dit geval anders gezegd: geestelijk “niets” doen, is een van de moeilijkste dingen die wij van een patient kunnen vragen. In de praktijk blijkt dat we met ons hoofd voortdurend onszelf onder controle willen houden. Dit betreft zowel het lichaam als de geest.

In een maatschappij waar het rationele (het hoofd) een belangrijkere rol heeft dan het gevoel (alles moet begrepen worden en op school zijn de leervakken belangrijker dan de expressieve- of de doe vakken), worden onze hersenen behoorlijk belast en het gevoel (emotionele) naar de achtergrond verschoven. Vaak kunnen we ook moeilijk komen bij wat we nu eigenlijk voelen in ons lichaam, hetgeen vaak gepaard gaat met het negeren van (eventuele) alarmsignalen zoals pijn en andere lichamelijke ongemakken.

Als we deze signalen al (h)erkennen dan hebben we er geen tijd voor of komt het wel erg ongelegen. Veelal is ons antwoord erop dan ook: een pijnstiller!

Het luisteren naar het lichaam hebben we een beetje verleerd, maar is wel erg belangrijk om achter de oorzaak van vele klachten te kunnen komen. Heel veel klachten vinden hun eigenlijke oorsprong in een geestelijk niet wel bevinden oftewel: stress!! Stress geeft een verhoogde spierspanning die continu aanwezig is (ook in onze slaap!!). Deze spanning geeft meer druk op gewrichten (gewrichtspijnen), verhoogde druk op het vaatstelsel (hart en vaatklachten). Deze klachten leveren door de pijnprikkel weer stress op en de negatieve spiraal is begonnen.

Het is dus van groot belang om de signalen in ons lichaam weer waar te nemen en oorzaak van pijnen te kunnen begrijpen zodat we niet alleen maar “dweilen” om de klachten (symptomen) te bestrijden, maar ook “de kraan kunnen dichtdoen” om niet steeds met dezelfde klachten (of erger) te worden geconfronteerd.

Om dit te bereiken is het belangrijk dat we de tijd nemen om ons lichaam weer te gaan voelen. Een methode is door bewuste concentratie plekken waar te nemen waar nog spanning zit in het lichaam. Hiervoor zijn verschillende technieken mogelijk die voor ieder weer verschillend kunnen zijn, afhankelijk van aard en karakter. Doel van alle technieken is in principe wel gelijk n.l.: De voortdurende gedachtenstroom te stoppen en ons bewust worden van ons eigen lijf.

Als je al eens geprobeerd hebt om gedurende 5 minuten zonder andere gedachten (dus “leeg”) op iets te concentreren, dan weet je hoe snel je weer in de oude gedachtenstroom terug valt.

Zelf maken we in de praktijk veelal gebruik van de methode Jacobson (spanning en ontstpanning van spieren) en de methode van de geleide fantasie. Bij de eerste methode gaat het om te bewust te voelen of een spier aangespannen is of ontstpannen is. Door eerst de spier zo hard mogelijk aan te spannen en daarna los te laten voel je een duidelijk verschil. Door dit verschil steeds kleiner te maken worden we ook gevoeliger voor spanning en kunnen dit dan ook beter waarnemen. De tweede methode maakt gebruik van het voorstellingsvermogen of de herinnering van de client. Door te concentreren op andere beelden wordt ook de gedachtenstroom die spanning opwekt onderbroken.